Posted in สป., เสมา 2

ตลาดนัดการเรียนรู้ออนไลน์วังจันทรเกษม เฟส 2 หลักสูตรที่ 9 “หลักการปฏิบัติราชการ”

29 เมษายน 2565 – ดร.คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานเปิดตลาดนัดการเรียนรู้ออนไลน์วังจันทรเกษม เฟส 2 หลักสูตรที่ 9 “หลักการปฏิบัติราชการ” โดยศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.วิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี และราชบัณฑิต สาขาวิชากฎหมายปกครอง เป็นวิทยากรอบรมผ่านออนไลน์, โดยมี ดร.สุภัทร จำปาทอง ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวรายงานการอบรม, ดร.วีระ แข็งกสิการ รองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ และนางสาวจงจิตร ฟองละแอ นักประชาสัมพันธ์ สป. เป็นผู้ดำเนินรายการ จัดอบรมที่ห้องจันทรเกษม กระทรวงศึกษาธิการ พร้อมถ่ายทอดสดผ่านระบบ Microsoft Teams หลักสูตรนี้มียอดลงทะเบียนเข้าอบรม 1.5 แสนคน

ปลัด ศธ. กล่าวต้อนรับวิทยากรและผู้เข้าอบรม ซึ่งหลักสูตรนี้มีผู้สมัครเข้าอบรมมากถึง 150,000 คน เป็นหลักสูตรการอบรมที่มีข้าราชการครู และบุคลากร เข้าอบรมเป็นจำนวนมาก ถือเป็นเกียรติอย่างยิ่งจากศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร. วิษณุ เครืองาม ที่เป็นวิทยากรในครั้งนี้

ดร.คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช กล่าวว่า ต้องขอชื่นชมตลาดนัดการเรียนรู้ออนไลน์วังจันทรเกษม ทั้ง 10 หลักสูตร มีจำนวนผู้สมัครเข้าอบรมเกิน 1 ล้านคนแล้ว สำหรับหลักสูตรนี้เป็นที่น่าสนใจสำหรับผู้เข้าอบรม เพราะผู้อบรมส่วนใหญ่เป็นข้าราชการ จึงถือเป็นเรื่องน่ายินดีและเป็นเกียรติที่รองนายกรัฐมนตรี “วิษณุ เครืองาม” เสียสละเวลามาเป็นวิทยากร เพราะเป็นผู้ที่รอบรู้ทุกด้าน ได้รับตำแหน่งศาสตราจารย์ทางด้านนิติศาสตร์ ตั้งแต่อายุ 35 ปี ถือว่าอายุน้อยที่สุดในสาขานี้ เป็นทั้งนักบริหาร นักวิชาการ นักกฎหมาย นักเขียน นักพูดที่เล่าเรื่องราวหรือเกล็ดความรู้ต่าง ๆ ได้สนุกมาก ได้ทำงานรองรับนายกรัฐมนตรีมากถึง 11 คน 8 สมัย ที่สำคัญเป็นผู้ที่เก่งภาษาไทย เคยได้รับรางวัลดีเด่นด้านการพูดและการใช้ภาษาไทย ซึ่งการใช้ภาษาไทยให้ถูกต้องเป็นสิ่งสำคัญมากสำหรับข้าราชการ

อีกทั้งปัจจุบันเป็นรองนายกรัฐมนตรี ที่กำกับดูแลกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ช่วยผลักดันโครงการที่สำคัญของ ศธ. หลายโครงการ เช่น โครงการนักวิทยาศาสตร์พลังสิบ นโยบาย Coding แห่งชาติ ที่ทั้งสองโครงการมีส่วนสำคัญนำพานักเรียนไทยเข้าสู่ศตวรรษที่ 21 พร้อมปรับตัวและเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงของโลกที่ผันผวนต่อชีวิตของเราได้ดียิ่งขึ้น ในขณะเดียวกันก็ต้องไม่ลืมเรื่องสำคัญมากสำหรับผู้เรียน คือ การมีคุณธรรม จริยธรรม วัฒนธรรม อีกด้วย

ศ.กิตติคุณ ดร.วิษณุ เครืองาม กล่าวบรรยายตอนหนึ่งว่า โครงการอบรมตลาดนัดการเรียนรู้ออนไลน์วังจันทรเกษม ดำเนินการต่อเนื่องเป็นปีที่สอง ถือเป็นโครงการอบรมออนไลน์ที่รองรับผู้เข้าอบรม ซึ่งเป็นข้าราชการ ครู และบุคลากรจำนวนมากได้อย่างกว้างไกล ทั้งนี้ส่วนตัวเป็นแฟนตลาดนัดวังจันทรเกษมมาหลายปี โดยเฉพาะอาหารที่อร่อยขึ้นชื่อ เช่น ไส้กรอกปลาแนม ที่ส่วนตัวเห็นว่าอร่อยที่สุดในประเทศไทย แต่ตลาดนัดออนไลน์วังจันทรเกษมที่จัดอบรมขึ้น ถือว่าผู้ที่คอยเก็บหรือตักตวงประโยชน์จากการอบรมคือ ครูและบุคลากรที่เข้าอบรม ส่วนตนเองเป็นผู้ขาย ที่จะรวบรวมความรู้ ประสบการณ์มาเล่าให้ฟังในครั้งนี้ อาจไม่เป็นหลักฐานทางวิชาการนัก เพราะความจริงหลักการปฏิบัติราชการ ก็ไม่มีการสอนเป็นเรื่องเป็นราว อาจจะมีที่บรรจุเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรอบรมพัฒนา เช่น ปฐมนิเทศข้าราชการบรรจุใหม่

ทั้งนี้ “หลักการปฏิบัติราชการ” หรือ Perform ถือเป็นหลักการสำคัญสำหรับข้าราชการ พนักงานราชการ ลูกจ้าง และบุคลากรผู้ที่ปฏิบัติราชการ เพื่อขับเคลื่อนการทำงานราชการไปสู่เป้าหมายตามที่ผู้บังคับบัญชากำหนด ลงมือทำงาน เป็นมือเป็นไม้ เป็นแขนขา เป็นองคาพยพให้ “ผู้บริหารราชการแผ่นดิน” ช่วยสามารถขับเคลื่อนการทำงานตามนโยบายต่าง ๆ ดังนั้น “การบริหารราชการ” จึงมีความแตกต่างกับ “การปฏิบัติราชการ” โดยข้าราชการประจำเป็นผู้ที่ปฏิบัติราชการ จะไม่ถูกควบคุมโดยข้าราชการการเมือง ในขณะที่ผู้บริหารราชการ ก็คือ คณะรัฐมนตรี 36 คน ที่มีหน้าที่บริหารราชการแผ่นดิน ซึ่งสภาผู้แทนราษฎร โดยสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) ทำหน้าที่ควบคุมการบริหารราชการแผ่นดิน หรือทำหน้าที่ตรวจสอบผู้บริหารราชการอีกที แต่ไม่มีอำนาจมาควบคุมข้าราชการประจำ ดังนั้น การอภิปรายไม่ไว้วางใจข้าราชการ จึงทำไม่ได้ แต่สามารถเรียกให้ข้าราชการไปชี้แจงในเรื่องต่าง ๆ ได้ ซึ่งข้าราชการประจำก็ต้องให้ความร่วมมือไปชี้แจงต่อคณะกรรมาธิการชุดต่าง ๆ อีกทั้ง ส.ส.จะตั้งกระทู้ถามนายกรัฐมนตรีหรือคณะรัฐมนตรีในเรื่องต่าง ๆ ได้ แต่ไม่สามารถตั้งกระทู้ถามข้าราชการประจำได้ ขัดรัฐธรรมนูญ

หลักสำคัญของการปฏิบัติราชการ เปลี่ยนแปลงไปตามการเปลี่ยนแปลงของโลกด้วย วันนี้เราอยู่ในโลกที่เปลี่ยนแปลงไปรวดเร็วมาก ถือเป็นยุค Disruptive Technology ซึ่งเทคโนโลยีใหม่ ๆ เกิดขึ้น และเปลี่ยนแปลงเร็วมากจนเราไม่สามารถควบคุมได้ การปรับตัวของภาครัฐจึงเป็นสิ่งจำเป็น ในขณะเดียวกันเรื่องใหญ่ของการปฏิบัติราชการจะเกี่ยวข้องกับหลักธรรมาภิบาล (Good Governance) ซึ่งคำนี้ใช้มาประมาณ 30 ปีแล้ว ปัจจุบันภาครัฐกำหนด “หลักธรรมาภิบาลของการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี” ที่สำคัญในการปฏิบัติราชการ คือ หลักนิติธรรม หลักคุณธรรม หลักความโปร่งใส หลักการมีส่วนร่วม หลักความรับผิดชอบ และหลักความคุ้มค่า

ทั้งนี้ พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 และที่แก้ไขเพิ่มเติมฯ ถือเป็นกฎหมายที่สำคัญของการบริหารราชการแผ่นดิน โดยเฉพาะมาตรา 3/1 การบริหารราชการตามพระราชบัญญัตินี้ต้องเป็นไปเพื่อประโยชน์สุขของประชาชน เกิดผลสัมฤทธิ์ต่อภารกิจของรัฐ ความมีประสิทธิภาพ ความคุ้มค่าในเชิงภารกิจแห่งรัฐ การลดขั้นตอนการปฏิบัติงาน การลดภารกิจและยุบเลิกหน่วยงานที่ไม่จำเป็น การกระจายภารกิจและทรัพยากรให้แก่ท้องถิ่น การกระจายอำนาจตัดสินใจ การอำนวยความสะดวก และการตอบสนองความต้องการของประชาชนฯ ซึ่งเกี่ยวข้องกับส่วนราชการทุกสังกัด เพื่อให้ข้าราชการและเจ้าหน้าที่ของรัฐต้องปฏิบัติราชการให้เป็นไปตามหลักบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี

ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.วิษณุ ได้ยกตัวอย่างร่าง พ.ร.บ.การปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. …. ซึ่งอยู่ระหว่างการพิจารณาในสภาผู้แทนราษฎร คาดว่าจะมีผลบังคับใช้ใน 2 เดือนข้างหน้า จะเป็นกฎหมายสำคัญที่ช่วยอำนวยความสะดวกในการให้บริการแก่ประชาชน สอดคล้องกับเทคโนโลยีที่พัฒนาไปอย่างรวดเร็ว ซึ่งจะช่วยเสริมการทำงานและการให้บริการของภาครัฐสามารถใช้วิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ ช่วยให้ประชาชนไม่ต้องเสียเวลาเดินทางไปติดต่อที่ส่วนราชการ ทำให้ประหยัดเงินและเวลา สามารถติดต่อส่วนราชการผ่านระบบอนไลน์ได้ ยกเว้นบางเรื่องที่ต้องไปเอง เช่น จดทะเบียนสมรส การทำ Passport

นอกจากนี้ ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.วิษณุ ได้ยกตัวอย่างกรณีศึกษาที่น่าสนใจ หากประชาชนไม่ได้รับความเป็นธรรมจากการปฏิบัติราชการของบุคคล คณะกรรมการ หรือส่วนราชการ สามารถไปฟ้องร้องต่อศาลปกครองได้ แม้จะเขียนคำร้องไม่เป็น ก็สามารถร้องด้วยวาจา โดยจะมีเจ้าหน้าที่ช่วยอำนวยความสะดวกรับเรื่องไปพิจารณาเขียนคำร้องต่อศาลปกครองให้ด้วย

ในช่วงท้ายของการอบรม ได้ฝากให้ผู้เข้าอบรมในระบบราชการ มีความเจริญ มั่นคง ยั่งยืน อยู่รอดปลอดภัยจากการปฏิบัติราชการ โดยขอให้ยึดหลักธรรมาภิบาลของการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี เป็นสรณะในการทำงาน

บัลลังก์ โรหิตเสถียร / สรุป
กิตติกร แซ่หมู่ / ภาพ

ผู้เขียน:

กลุ่มสารนิเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ

One thought on “ตลาดนัดการเรียนรู้ออนไลน์วังจันทรเกษม เฟส 2 หลักสูตรที่ 9 “หลักการปฏิบัติราชการ”

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s